Czy Polska wyjdzie z Unii?

Na razie nic na to nie wskazuje: w styczniu 2026 roku członkostwo w Unii popierało 82% Polaków, a 14% było przeciw.

Słowo „polexit” wraca jednak w debacie przy większych sporach z Brukselą. Co wyjście oznaczałoby dla gospodarki i bezpieczeństwa, opisujemy w tekście Co oznaczałby polexit?

Co mówią Polacy

W badaniu CBOS ze stycznia 2026 roku członkostwo w Unii popierało 82% badanych, przeciw było 14%. To mniej niż rekordowe 92% z czerwca 2022 roku, ale wciąż zdecydowana większość. Gdy CBOS zapytał o kierunek, w jakim Polska powinna iść w Unii, 26% wskazało głębszą integrację, 32% – zachowanie obecnego stanu, 23% – więcej władzy dla państw narodowych, a tylko 5% – wyjście.

Bilans wyjścia większość ocenia jednoznacznie: według CBOS 62% badanych uważa, że polexit przyniósłby więcej strat niż korzyści, a 9% – że więcej korzyści.

Nie znaczy to, że Unia nie budzi zastrzeżeń. Według CBOS 38% badanych uważa, że członkostwo nadmiernie ogranicza suwerenność Polski, a 50% się z tym nie zgadza. Te zastrzeżenia rzadko przekładają się jednak na chęć wyjścia.

Kto chce wyjść

Otwarcie za polexitem opowiadają się Grzegorz Braun i jego Konfederacja Korony Polskiej. W marcu 2024 roku, w sejmowej debacie o udziale Polski w pracach Unii, Braun powiedział krótko: „polexit”. W pierwszej turze wyborów prezydenckich w maju 2025 roku zdobył 6,34% głosów, ponad 1,2 mln. Wyborcy jego partii są podzieleni: według CBOS 46% popiera członkostwo, 48% jest przeciw.

Duże partie wyjścia nie proponują. Wśród wyborców KO poparcie dla członkostwa wynosi 99%, Lewicy – 100%, PiS – 70%, a Konfederacji Wolność i Niepodległość – 64%. PiS przyjęło w 2021 roku uchwałę, w której wiąże przyszłość Polski „jednoznacznie z przynależnością do Unii Europejskiej”. We wrześniu 2026 roku kandydat tej partii na premiera Przemysław Czarnek mówił, że „wojna z Brukselą jest koniecznością”, ale „nie oznacza wyjścia z Unii Europejskiej”, a propozycja wyjścia jest dziś „wbrew interesom państwa polskiego”. Prezydent Karol Nawrocki mówi o Polsce, „która jest w Unii Europejskiej, ale która nie jest Unią Europejską”.

Główny spór w polskiej polityce dotyczy więc tego, jaka ma być Unia, a nie tego, czy w niej zostać.

Jak wyglądałoby wyjście

Drogę wyznacza artykuł 50 Traktatu o Unii Europejskiej. Państwo, które chce odejść, powiadamia Radę Europejską i negocjuje umowę o wystąpieniu. Traktaty przestają je obowiązywać po dwóch latach od powiadomienia, chyba że wszyscy zgodzą się na przedłużenie. Wielkiej Brytanii od referendum w czerwcu 2016 roku do wyjścia w styczniu 2020 roku zajęło to ponad trzy i pół roku.

Po polskiej stronie nie ma jasności, jakiej zgody wymagałaby taka decyzja. Polska weszła do Unii w trybie artykułu 90 Konstytucji, przewidzianym dla umów przekazujących kompetencje. Biuro Analiz Sejmowych uznało w 2021 roku, że do wyjścia wystarczy zgoda wyrażona w zwykłej ustawie. Rzecznik Praw Obywatelskich przekonywał, że wyjście wymaga tej samej ścieżki co wejście: dwóch trzecich głosów w Sejmie i Senacie albo referendum. Spór nie został rozstrzygnięty.

Bilans

Polexit nie jest dziś realnym scenariuszem: nie ma za nim ani większości wyborców, ani żadnej dużej partii. Słowo jest jednak żywe, a zarzuty, które za nim stoją – o suwerenność, o politykę klimatyczną, o pieniądze – zasługują na odpowiedź opartą na liczbach. Najlepszą odpowiedzią jest Unia, która działa skutecznie tam, gdzie Polska sama sobie nie poradzi: w obronie, energii i handlu.

Wszystkie pytania →